Give Directly - yoksulluk için en doğrudan etki

Alp
20 Oca
3 dakikada okunur

Aşırı yoksulluk, dünya genelinde 817 milyon insanın hayatını doğrudan etkiliyor. GiveDirectly, aşırı yoksulluk içinde yaşayan insanlara koşulsuz ve doğrudan nakit destek sağlayarak bu tabloyu değiştirmeyi hedefliyor. Böylece insanlar, kendileri için en acil ve en önemli ihtiyaçları doğrultusunda bu desteği özgürce kullanabiliyor.

Etkisi güçlü araştırmalara dayanan bu yaklaşımıyla GiveDirectly, Founders Pledge tarafından önerilen en iyi kuruluşlar arasında yer alıyor.

817 milyon insan aşırı yoksulluk içerisinde (günde 50 TL'den az bir parayla) yaşıyor

Problem

Koşulsuz para yardımı, yoksulluk içinde yaşayan insanların yaşamlarını önemli ölçüde iyileştiriyor

Çözüm

Kaynakları en çok ihtiyacı olanlarla paylaşmak, yetersiz beslenmeyi azaltıyor; gelirleri ve yerel ekonomileri güçlendiriyor

Etki

Bağış yap

Problem

Bugün dünyada yaklaşık 817 milyon insan, günde 50 TL'den daha az bir gelirle yaşamını sürdürmeye çalışıyor. Bu, çoğu zaman yeterli gıdaya ulaşamamak, güvenli bir barınmadan mahrum kalmak, sağlık hizmetlerine ya da eğitime erişememek anlamına geliyor. Aşırı yoksulluk içinde yaşayan insanların büyük bir kısmı Sahra Altı Afrika’da hayatını sürdürüyor.

Geleneksel yardım modelleri genellikle insanların neye ihtiyaç duyduğunu dışarıdan belirler: gıda, ilaç ya da eğitim gibi. Oysa aşırı yoksulluk içinde yaşayan insanlar kendi hayatlarının en büyük uzmanlarıdır. Neyin eksik olduğunu, hangi ihtiyacın daha acil olduğunu en iyi onlar bilir. Sorun çoğu zaman bilgi ya da motivasyon eksikliği değil; kendi kararlarını hayata geçirebilecek maddi imkânlara sahip olmamalarıdır.

Çözüm

GiveDirectly’nin “Yoksullukla Mücadele için Nakit” programı; Kenya, Malavi, Mozambik, Ruanda ve Uganda gibi ülkelerde, aşırı yoksulluk içinde yaşayan hanelere yaklaşık 40 bin TL'lik, tek seferlik ve koşulsuz bir nakit destek sağlıyor. Bu destek, ailelere doğrudan cep telefonları üzerinden ulaştırılıyor.

Programın işleyişi oldukça sade ve şeffaf. GiveDirectly, nüfusunun %80’inden fazlası aşırı yoksulluk içinde yaşayan köyleri tespit ediyor. Ardından ekipler, köydeki tüm haneleri tek tek ziyaret ederek kayıt altına alıyor. Yaklaşık bir ay içinde, aileler destek ödemelerini iki taksit hâlinde SMS yoluyla alıyor. Cep telefonu olmayan hanelere ise GiveDirectly tarafından bir telefon sağlanıyor.

Bu yaklaşım, geleneksel yardım modellerinden köklü biçimde ayrılıyor. GiveDirectly, insanların neye ihtiyaç duyduğunu onlar adına belirlemek yerine, karar verme gücünü doğrudan onlara bırakıyor. Böylece insanlar, kendi hayatlarını iyileştirmek için bu kaynağı en anlamlı ve etkili şekilde nasıl kullanacaklarına kendileri karar verebiliyor.

Etki

50 TL =

125

TL yerel etki

Araştırmalar, insanların bu nakit desteği sağlık hizmetleri, eğitim, küçük iş yatırımları, temiz suya erişim, güneş panelleri, metal çatılar ve sulama sistemleri gibi temel ve uzun vadeli ihtiyaçlar için kullandığını gösteriyor. Zaman zaman, bu paranın alkol ya da uyuşturucu gibi zararlı alanlara harcanacağına dair endişeler dile getiriliyor. Ancak yapılan çok sayıda araştırma, bu endişelerin gerçeği yansıtmadığını defalarca ortaya koymuş durumda.

Nakit destek, insanların gerçekten ihtiyaç duydukları alanlara yatırım yapmalarını mümkün kılıyor. Böylece binlerce kilometre uzaktan onlar adına kararlar veren yardım kuruluşlarına ya da bağışçılara bağımlı olmak yerine, kendi önceliklerini kendileri belirleyebiliyorlar.

Uzun vadeli etkiler de oldukça güçlü. Kenya’da yapılan araştırmalar, GiveDirectly’den nakit destek alan ailelerin, ödemeden bir yıl sonra aylık gelirlerinin ortalama %30 arttığını gösteriyor. Dahası, destekten beş ila yedi yıl sonra bile, bu ailelerin harcamaları kontrol gruplarına kıyasla hâlâ %12 daha yüksek seyrediyor. Yani etkiler kısa vadede kalmıyor, zaman içinde de devam ediyor.

Bu destek aynı zamanda yerel ekonomileri de güçlendiriyor. Verilen her 1 TL, yerel toplulukta yaklaşık 2,50 TL'lik ekonomik hareketlilik yaratıyor. Bunun temel nedeni, paranın yerel dükkânlarda ve hizmet sağlayıcılarda harcanması; bu harcamaların da daha fazla iş, gelir ve canlılık oluşturması.

Organizasyon

GiveDirectly, 2009 yılında kuruldu ve o günden bu yana 1,7 milyondan fazla yoksulluk içinde yaşayan insana 750 milyon avroyu aşan doğrudan nakit destek sağladı. Kuruluş, özellikle radikal şeffaflığıyla öne çıkıyor: tüm finansal verileri herkesin erişimine açık şekilde çevrimiçi olarak paylaşılıyor.

Yapılan her bağışın %80’inden fazlası doğrudan alıcılara ulaşıyor. Kalan kısım ise, bu desteğin güvenli ve etkili bir şekilde iletilmesini sağlayan operasyonel maliyetleri (personel, ödeme altyapısı, banka masrafları gibi) karşılamak için kullanılıyor.

GiveDirectly, 2009’dan bu yana koşulsuz nakit desteğinin yoksullukla mücadelede güçlü ve etkili bir araç olduğunu defalarca ortaya koydu. Bugün ise bu yaklaşımı yeni ülkelerde ve farklı programlarla yaygınlaştırarak, daha fazla insanın hayatında kalıcı bir fark yaratmaya devam ediyor.